باباءِ ثقافت رئيس ڪريم بخش نظاماڻي
سنڌ جي تاريخ رڳو حڪمرانن، سياسي تحريڪن ۽ جنگين جي تاريخ ناهي، پر اها انهن ماڻهن جي ڪهاڻي پڻ آهي،
تعليمدان، ڪالم نگار، ليکڪ
MSC (پاڪستان اسٽڊيز)، B.Ed
سنڌ جي تاريخ رڳو حڪمرانن، سياسي تحريڪن ۽ جنگين جي تاريخ ناهي، پر اها انهن ماڻهن جي ڪهاڻي پڻ آهي،
ڪراچي بابت جڏهن به پاڪستان جي قيام کان اڳ واري تاريخ تي ڳالهه ٿئي ٿي ته اسان کي جذبات بدران
سنڌ جي وحدت جو تصور رڳو نقشي تي ٺهيل سرحدن يا انتظامي حدن جو نالو ناهي، پر اهو هزارين سالن
سنڌ جي سياسي تاريخ ۾ 1936ع ۽ 1940ع ٻه اهڙا سال آهن، جن کي سمجهڻ کانسواءِ ننڍي کنڊ جي سياسي
سنڌ جي تاريخ ۾ انگريزن جي حڪومت هڪ انتهائي اهم ۽ تبديليءَ وارو دور هو، جيڪو 1843ع ۾ ٽالپر حڪمرانن
تاريخ رڳو بادشاهن ۽ حڪمرانن جي شهنشاهيت جو داستان ناهي، پر انهن خوني واقعن جو به نالو آهي، جن کي
پاڪستان جي معيشت ۾ سامونڊي واپار کي بنيادي حيثيت حاصل آهي. ملڪ جي درآمد ۽ برآمد جو وڏو حصو سامونڊي
پاڪستان جي سياست کي جيڪڏهن هڪ جملي ۾ بيان ڪرڻو هجي ته ائين چئي سگهجي ٿو ته هتي سياستدان چونڊن
جيئن گهر جون ڀتيون سرن سان تعمير ٿين ٿيون، تيئن گهر جو سڪون پنهنجن جي سٺن روين سان تعمير ٿيندو
14 آگسٽ اسان جي قومي تاريخ جو اهو اهم ڏينهن آهي، جنهن ڏينهن تي اسان جي قربانين سان هڪ نئون
اڄ جي ڊجيٽل معيشت ۾ سيڙپڪاري جا طريقا تيزي سان تبديل ٿي رهيا آهن. هڪ وقت هو جڏهن سيڙپڪاري جا
اسان جي روزمره جي زندگيءَ ۾ تنقيد هڪ عام ڳالهه بڻجي چڪي آهي. گهر هجي، اسڪول، آفيس، ڪاروبار يا سوشل
اسان جي سماج ۾ هڪ مشهور چوڻي آهي: “ٻڌو سڀني جي، پر ڪريو پنهنجي.” هي چوڻي صدين جي تجربي ۽
انساني تاريخ جو هر دور ان ڳالهه جو شاهد آهي ته ماڻهو پنهنجي عزم، محنت، علم ۽ ثابت قدمي سان
ڪاميابي هر انسان جو خواب، خواهش ۽ زندگيءَ جي سفر جو اهم مقصد هوندي آهي، پر اها رڳو خواهشن يا
ڪنهن به قوم جي ترقي، خوشحالي ۽ پائيدار مستقبل جو بنياد معياري تعليم تي بيٺل هوندو آهي ۽ ان تعليم
9 جولاءِ 2026 تي ورلڊ بينڪ جي بورڊ آف ايگزيڪيوٽو ڊائريڪٽرز پاڪستان جي پاور گرڊ (بجليءَ جي نظام) کي بهتر
تعليم ڪنهن به قوم جي ترقي، خوشحالي ۽ روشن مستقبل جو بنياد هوندي آهي. تاريخ شاهد آهي ته جن قومن
سنڌو درياءَ رڳو پاڻيءَ جو وهڪرو نه، پر پاڪستان جي تاريخ، تهذيب، معيشت ۽ زرعي زندگيءَ جي شهه رڳ پڻ
“ماڻهو ڇا سوچيندا؟” هي رڳو هڪ سوال نه، پر اهڙو ذهني خوف آهي، جيڪو ڪيترن ئي ماڻهن جي سوچ، همت
سنڌ پبلڪ سروس ڪميشن (SPSC) جي CCE 2024 جي نتيجن کانپوءِ سنڌ ۾ قانوني ۽ عوامي تڪرار پيدا ٿيو آهي.
مانپاڪستان جي جنريشن زي (Gen Z)، يعني اهي نوجوان جيڪي لڳ ڀڳ 1997ع کان 2012ع جي وچ ۾ پيدا ٿيا.
آزاد ڄمون ۽ ڪشمير ۾ 27 جولاءِ تي ٿيندڙ قانون ساز اسيمبلي جي چونڊن کان اڳ سياسي ڇڪتاڻ تيزي سان
فيفا ورلڊ ڪپ 2026 فٽبال جي دنيا ۾ هڪ نئين باب جي شروعات طور ڏٺو پيو وڃي. هي عالمي چئمپين
جنگبندي باوجود گذريل ڪجهه هفتن کان اسرائيل ۽ حزب الله وچ ۾ ڇڪتاڻ برقرار آهي، جنهن هڪ ڀيرو ٻيهر وچ
ڪجهه مهينا اڳ تائين ڪرپٽو ڪرنسي مارڪيٽ جي تيزيءَ جون ڳالهيون عام هيون. بٽ ڪوائن ۽ ٻين ڊجيٽل ڪرنسين جي
جڏهن پاڪستان ۾ غير معمولي برساتون، سخت گرمي جون لهرون، تباهه ڪندڙ ٻوڏون يا ڊگهي خشڪ سالي جون حالتون پيدا
اسان کي اها خبر آهي ته پاڻي کي زندگي چيو ويندو آهي، پر جڏهن اهوئي پاڻي بيمارين، زهريلي ڪيميڪلن ۽
وفاقي حڪومت 5 جون تي مالي سال 2026-27ع جي بجيٽ قومي اسيمبلي ۾ پيش ڪرڻ وڃي رهي هئي، جيڪو هاڻي
دنيا ۾ ڪيترائي ملڪ هڪ ٻئي سان دوستيءَ جون ڳالهيون ڪندا آهن، گڏيل بيان جاري ڪندا آهن، تصويرون ڪڍائيندا آهن،
دنيا جي سياست ۾ ڪڏهن ڪڏهن اهڙا لمحا ايندا آهن، جيڪي صرف ٻن ملڪن جي ملاقات نه هوندا آهن، پر