ايس پي ايس سي: سي سي اي 2024ع جا نتيجا ۽ احتجاج
سنڌ پبلڪ سروس ڪميشن (SPSC) جي CCE 2024 جي نتيجن کانپوءِ سنڌ ۾ قانوني ۽ عوامي تڪرار پيدا ٿيو آهي. ناڪام اميدوارن ۽ سول سوسائٽي شفافيت، ميرٽ ۽ منصفاڻي جاچ تي سوال اٿاريا آهن. جڏهن ته SPSC الزامن کي رد ڪندي امتحان کي قانون موجب قرار ڏنو آهي. هي معاملو ڀرتي عمل سان گڏ سرڪاري ادارن تي عوامي اعتماد بابت به سوال پيدا ڪري رهيو آهي. تڪرار ان وقت شدت اختيار ڪئي، جڏهن سنڌ پبلڪ سروس ڪميشن 6 مئي 2026ع تي CCE-2024 جي لکت واري امتحان جا نتيجا جاري ڪندي 4,000 کان وڌيڪ اميدوارن مان رڳو لڳ ڀڳ 70 اميدوارن کي ڪامياب قرار ڏنو. غير معمولي طور تي گهٽ ڪاميابيءَ جي شرح ڪيترن ئي اميدوارن لاءِ حيرت جو سبب بڻي، جنهن کانپوءِ نتيجن جي شفافيت، جوابي ڪاپين جي جاچ ۽ ميرٽ بابت سوال اٿڻ لڳا. ناڪام اميدوارن مطالبو ڪيو ته امتحاني عمل جي آزاد ۽ غير جانبدار جاچ ڪرائي وڃي. اُنهن نتيجن جي اعلان کانپوءِ حيدرآباد، ڪراچي، سکر، لاڙڪاڻو، ميرپورخاص ۽ ٻين شهرن ۾ احتجاجي مظاهرا ڪيا ويا. حيدرآباد ۾ سنڌ پبلڪ سروس ڪميشن جي هيڊ آفيس ۽ مختلف ضلعي پريس ڪلبن آڏو وڏي انگ ۾ اميدوار گڏ ٿيا. احتجاج ۾ شريڪ اڳواڻن نتيجن جي آزاد جاچ، امتحان ٻيهر وٺڻ ۽ ڪميشن جي نئين سر جوڙجڪ جو مطالبو ڪيو. مظاهرين جو الزام آهي ته ڀرتي واري عمل ۾ ميرٽ کي نظرانداز ڪيو ويو ۽ بااثر ماڻهن کي ناجائز فائدو پهچايو ويو. اعتراض ڪندڙن جو چوڻ آهي ته غير معمولي طور تي گهٽ ڪاميابيءَ جي شرح ڪيترن ئي سوالن کي جنم ڏئي ٿي. خاص طور تي جڏهن سڄو امتحاني عمل نسبتن مختصر عرصي، يعني لڳ ڀڳ پنجن مهينن ۾ مڪمل ڪيو ويو. ڪيترن ئي ناڪام اميدوارن دعويٰ ڪئي آهي ته سندن جوابي ڪاپين جي منصفاڻي نموني جاچ نه ڪئي وئي، جنهن سبب نتيجن جي شفافيت بابت خدشا پيدا ٿيا. سندن خيال آهي ته جيڪڏهن انهن اعتراضن جي آزاد ۽ غير جانبدار جاچ نه ٿي ته اسسٽنٽ ڪمشنر، ڊپٽي سپرنٽينڊنٽ آف پوليس (DSP) ۽ سيڪشن آفيسر جهڙين اهم انتظامي عهدن تي ٿيندڙ ڀرتين جي اعتبار تي منفي اثر پئجي سگهي ٿو. سوشل ميڊيا تي پڻ هزارين اميدوارن ۽ شهرين پنهنجي خدشن جو اظهار ڪندي نتيجن جي آزاد جاچ ۽ عدالتي مداخلت جو مطالبو ڪيو آهي. جڏهن ته مختلف آن لائين مهمن ذريعي به معاملي جي شفاف تحقيق تي زور ڏنو پيو وڃي.
احتجاجن ۽ قانوني درخواستن کانپوءِ سنڌ هاءِ ڪورٽ SHC 15 مئي 2026ع تي اهم حڪم جاري ڪندي CCE-2024 جي نتيجن کي عارضي طور معطل ڪري ڇڏيو. عدالت متاثر اميدوارن جي درخواستن تي سمورو لاڳاپيل رڪارڊ محفوظ رکڻ لاءِ سيل ڪرڻ جو حڪم ڏنو. جڏهن ته تڪراري جوابي ڪاپين جي جاچ ڪرائڻ جي هدايت پڻ جاري ڪئي. ان عدالتي فيصلي کانپوءِ ڀرتيءَ وارو عمل عارضي طور روڪيو ويو آهي. قانوني ماهرن موجب عدالت جو مقصد امتحاني عمل جي شفافيت کي يقيني بڻائڻ ۽ اٿاريل اعتراضن جو قانون موجب جائزو وٺڻ آهي. ٻئي طرف سنڌ پبلڪ سروس ڪميشن پنهنجي موقف تي قائم رهندي چيو آهي ته امتحان مڪمل طور قانون ۽ مقرر ضابطن تحت ورتو ويو ۽ گهٽ ڪاميابيءَ جو سبب امتحان جو اعليٰ معيار هو، نه ڪي ڪنهن قسم جي بي ضابطگي. ڪميشن موجب ڪامياب اميدوارن کي انٽرويو وٺڻ جو عمل به قانوني طريقي سان شروع ڪيو ويو هو. وقتي چيئرمين رضوان احمد ۽ ٻين عملدارن جو چوڻ آهي ته ادارو عدالتي ڪارروائي سان مڪمل سهڪار ڪري رهيو آهي ۽ کيس امتحاني عمل جي شفافيت تي مڪمل اعتماد آهي. هن وقت احتجاج ڪندڙن کي وڪيلن، استادن، تعليمي ماهرن ۽ سول سوسائٽي جي مختلف نمائندن جي حمايت پڻ حاصل آهي. انهن سڀني حلقن واضح ڪيو آهي ته جيڪڏهن سندن مطالبن تي سنجيدگي سان غور نه ڪيو ويو ته احتجاج جو دائرو وڌيڪ وسيع ڪيو ويندو. احتجاج ڪندڙن جو چوڻ آهي ته سرڪاري نوڪرين تائين رسائي جو واحد معيار ميرٽ هجڻ گهرجي. ڇاڪاڻ ته نوجوانن جو مستقبل ۽ سرڪاري ادارن تي عوام جو اعتماد ان سان سڌي ريت جڙيل آهي. هي تڪرار هاڻي صرف CCE-2024 جي نتيجن تائين محدود نه رهيو آهي، پر سنڌ ۾ سرڪاري ڀرتين جي نظام، ادارتي اعتبار ۽ ميرٽ بابت هڪ وسيع بحث ۾ تبديل ٿي چڪو آهي. تعليمي ماهرن، قانوني حلقن ۽ سول سوسائٽي جي نمائندن جو چوڻ آهي ته عوام جو اعتماد بحال ڪرڻ لاءِ ضروري آهي ته امتحاني عمل بابت اٿاريل اعتراضن جي شفاف، غير جانبدار جاچ ڪئي وڃي. جنهن سان نه رڳو موجوده تڪرار جو حل نڪري سگهي ٿو، پر مستقبل ۾ به اهڙن اختلافن کان بچڻ لاءِ ادارتي سڌارن جي راهه هموار ٿي سگهي ٿي آخر ۾ ڪنهن به جمهوري سماج ۾ عوامي خدمت جي ادارن جي اعتبار جو بنياد شفافيت، ميرٽ، احتساب ۽ قانون جي مٿڀرائي تي هوندو آهي. جيڪڏهن CCE-2024 بابت اٿاريل خدشن جو منصفاڻو ۽ شفاف حل ڪڍيو وڃي ته نه رڳو هزارين نوجوانن جو اعتماد بحال ٿي سگهي ٿو، پر سنڌ پبلڪ سروس ڪميشن جي ادارتي ساک به وڌيڪ مضبوط ٿيندي. آخرڪار ڪنهن به امتحاني نظام جي اصل ڪاميابي صرف نتيجا جاري ڪرڻ ۾ نه، پر ان ڳالهه ۾ هوندي آهي ته هر اميدوار کي يقين هجي ته سندس صلاحيت جو فيصلو مڪمل انصاف، شفافيت ۽ ميرٽ جي بنياد تي ڪيو ويو آهي.
هي مضمون ڪيئن رهيو؟
