فيفا ورلڊ ڪپ جو فائنل مقابلو اسپين کٽي چيمپئن بڻجي ويو

فيفا ورلڊ ڪپ 2026 رڳو هڪ عالمي راندين جو ميلو نه رهيو، پر هن هڪ ڀيرو ٻيهر دنيا کي اهو ڏيکاريو ته جديد فٽبال ۾ رٿابندي، مضبوط دفاع، نوجوان ٽيلينٽ ۽ ڊگهي مدي واري پاليسي ئي ڪاميابيءَ جي ضمانت آهن. اسپين دفاعي چيمپيئن ارجنٽينا کي اضافي وقت ۾ 0-1 تان شڪست ڏئي ٻيون ڀيرو عالمي چيمپيئن بڻيو، جڏهن ته سڄي ٽورنامينٽ دوران رڳو هڪ گول قبول ڪري فٽبال جي تاريخ ۾ نئون عالمي رڪارڊ به قائم ڪيو. اٺن ميچن ۾ ڪا به ٽيم اسپين خلاف برتري حاصل نه ڪري سگهي، جيڪو ان جي دفاعي مضبوطي، فٽنيس ۽ منظم راند جو چٽو ثبوت آهي. هن فتح سان اسپين کي پنجاهه ملين آمريڪي ڊالر انعام طور مليا، جڏهن ته رنر اپ ارجنٽينا کي ٽيٽيهه ملين ڊالر ڏنا ويا. ٽئين ۽ چوٿين نمبر تي رهندڙ انگلينڊ ۽ فرانس کي به وڏي مالي انعام سان نوازيو ويو. هن ڀيري فيفا مجموعي طور 655 ملين ڊالر انعامي رقم ورهائي، جيڪا 2022ع جي عالمي ڪپ جي مقابلي ۾ نمايان واڌ آهي. اها ڳالهه واضح ڪري ٿي ته فٽبال هاڻي رڳو هڪ راند نه، پر عالمي معيشت، ڪاروبار، سياحت ۽ نوجوانن جي ترقيءَ سان ڳنڍيل هڪ وڏي صنعت بڻجي چڪي آهي.
بدقسمتي سان پاڪستان هن عالمي مقابلي ۾ صرف هڪ تماشائي ملڪ جي حيثيت سان موجود هو. پاڪستان 1948ع کان فيفا جو ميمبر آهي ۽ قومي ٽيم 1950ع کان عالمي سطح تي کيڏندي اچي ٿي، پر اڄ تائين نه ورلڊ ڪپ لاءِ ڪواليفاءِ ڪري سگهي آهي ۽ نه ئي ايشيائي سطح تي ڪا مستقل حيثيت قائم ڪري سگهي آهي. ماضي ۾ ڏکڻ ايشيائي راندين ۾ ڪجهه ڪاميابيون ضرور مليون، پر انهن کي مضبوط بنياد بڻائي اڳتي وڌڻ بدران فٽبال راند انتظامي بحرانن، وسيلن جي کوٽ ۽ غير مستقل پاليسين جو شڪار رهي. ٻئي طرف پاڪستان جي شهر ڪراچي جو علائقو لياري دنيا لاءِ هڪ دلچسپ مثال آهي. هتي فٽبال صرف هڪ راند نه، پر مقامي سڃاڻپ، ثقافت ۽ جذبي جو حصو بڻجي چڪو آهي. هر عالمي ڪپ دوران لياري جون گهٽيون مختلف ملڪن جي جهنڊن، عالمي رانديگرن جي تصويرن ۽ وڏن اسڪرينن سان سينگارجي وينديون آهن. برازيل، ارجنٽينا ۽ ٻين مشهور ٽيمن جا ميچ گڏجي ڏسڻ، نوجوانن جو جوش ۽ فٽبال سان بي مثال محبت ثابت ڪري ٿي ته پاڪستان ۾ ٽيلينٽ جي کوٽ ناهي، کوٽ رڳو مناسب موقعن، سهولتن ۽ ڊگهي مدي واري رٿابندي جي آهي.
لياري کي “مني برازيل” سڏڻ رڳو هڪ لقب ناهي، پر اها حقيقت آهي ته هتان ڪيترائي باصلاحيت رانديگر نڪتا آهن. جيڪڏهن انهن کي عالمي معيار جون اڪيڊميون، تربيت، جديد گرائونڊ، باقاعده ليگ سسٽم ۽ شفاف چونڊ جو موقعو ملي ته پاڪستان جي فٽبال جو مستقبل بدلجي سگهي ٿو. تازو لياري بابت فيفا کي لکيل خط به ان ڳالهه ڏانهن ڌيان ڇڪائي ٿو ته جيڪڏهن عالمي ادارا ۽ مقامي حڪومتون گڏجي ڪم ڪن ته پاڪستان عالمي فٽبال جي نقشي تي پنهنجي جاءِ ٺاهي سگهي ٿو. پاڪستان ۾ بدقسمتي سان ڪرڪيٽ کي جيڪا سرڪاري، ڪاروباري ۽ ميڊيا جي سرپرستي ملي آهي، اها ٻين راندين کي نصيب نه ٿي آهي. نتيجي طور فٽبال جهڙي عالمي راند، جنهن جا اربين مداح آهن، هتي اڃا تائين پنهنجي مڪمل صلاحيت سان اڳتي نه وڌي سگهي آهي. جڏهن ته دنيا جا ڪيترائي ملڪ محدود وسيلن باوجود نوجوانن تي سيڙپڪاري، اسڪولي راندين، مقامي ليگن ۽ مضبوط فٽبال ڍانچي جي ذريعي عالمي سطح تي سڃاڻپ حاصل ڪري چڪا آهن. انهيءَ سان گڏ رڳو لياري تائين محدود رهڻ بدران پاڪستان جي سڀني صوبن، شهرن ۽ ضلعن ۾ فٽبال جي ترقي لاءِ منظم قدم کڻڻ جي ضرورت آهي. هر شهر ۾ جديد فٽبال گرائونڊ، تربيتي اڪيڊميون، معياري ڪوچنگ، راندين جو سامان ۽ نوجوانن لاءِ باقاعده ليگن جو انتظام ڪيو وڃي. اسڪولن، ڪاليجن ۽ يونيورسٽين ۾ فٽبال کي غير نصابي سرگرمين جو اهم حصو بڻايو وڃي ته جيئن ٻارن ۽ نوجوانن کي ننڍي عمر کان ئي پنهنجي صلاحيتن کي نکارڻ جا موقعا ملي سگهن. جيڪڏهن حڪومت، پاڪستان فٽبال فيڊريشن ۽ خانگي شعبو گڏجي ملڪ جي هر علائقي ۾ راندين جو بنيادي ڍانچو مضبوط ڪن ته هزارين باصلاحيت نوجوان سامهون اچي سگهن ٿا، جيڪي مستقبل ۾ پاڪستان جي نمائندگي عالمي سطح تي ڪري سگهن. راندين ۾ سيڙپڪاري رڳو رانديگر پيدا ڪرڻ نه، پر صحتمند، بااعتماد ۽ مثبت سوچ رکندڙ نسل جي تعمير پڻ آهي، جيڪا ڪنهن به قوم جي روشن مستقبل جي ضمانت بڻجي سگهي ٿي.
هاڻي وقت اچي ويو آهي ته پاڪستان ۾ فٽبال کي رڳو شوق يا تفريح نه، پر قومي ترقي، نوجوانن جي تربيت ۽ عالمي سڃاڻپ جي هڪ اهم شعبي طور ڏٺو وڃي. پاڪستان فٽبال فيڊريشن، وفاقي ۽ صوبائي حڪومتن، خانگي شعبي ۽ تعليمي ادارن کي گڏجي قومي فٽبال پاليسي تي عمل ڪرڻ گهرجي. اسڪولن ۽ ڪاليجن ۾ فٽبال کي هٿي ڏيڻ، ضلعي ۽ صوبائي ليگن کي باقاعده بڻائڻ، لياري سميت ٻين علائقن ۾ جديد اسپورٽس اڪيڊميون قائم ڪرڻ ۽ شفاف انتظامي نظام کي يقيني بڻائڻ وقت جي اهم ضرورت آهي. اسپين جي عالمي ڪاميابي پاڪستان لاءِ به هڪ سبق آهي ته عالمي اعزاز رڳو خواهشن سان نه، پر مسلسل محنت، سائنسي تربيت، ادارتي استحڪام ۽ ڊگهي مدي واري منصوبابندي سان حاصل ٿيندا آهن. جيڪڏهن پاڪستان پنهنجي نوجوانن جي صلاحيتن تي ڀروسو ڪري، فٽبال کي مناسب اهميت ڏئي ۽ راندين جي شعبي ۾ سنجيده سيڙپڪاري ڪري ته اهو ڏينهن پري ناهي جڏهن پاڪستان به عالمي فٽبال جي وڏي مقابلي ۾ پنهنجي جهنڊي سان ميدان ۾ نظر ايندو. اهو خواب ناممڪن ناهي، پر ان لاءِ اڄ ئي صحيح فيصلن ۽ عملي قدمن جي ضرورت آهي.