آئي ايم ايف ۽ پاڪستان
جنگن دنيا کي جتي نقصان ڏنو آهي اتي گهڻا خيال ۽ سوچڻ لاءِ به گهڻو ڪجھ ڏنو آھي ٻن عالمي جنگن ايندڙ صدين تائين دنيا جي سياست ئي بدلائي ڇڏي،
جنگن دنيا کي جتي نقصان ڏنو آهي اتي گهڻا خيال ۽ سوچڻ لاءِ به گهڻو ڪجھ ڏنو آھي ٻن عالمي جنگن ايندڙ صدين تائين دنيا جي سياست ئي بدلائي ڇڏي،
پاڪستان هر دور ۾ سياسي عدم استحڪام جو شڪار رهيو آهي، پر هن وقت حالتون صرف سياسي نه، پر معاشي ۽ دفاعي عدم استحڪام جو به شڪار آهن.
اها 23 ڊسمبر 2022 جي شام هئي، اياز ميلي جي پهرين ڏينهن، شام جو، دل جي ويجهو شاعر کي ڏسڻ لاءِ خانه بدوش رائٽرز ڪيفي ۾ اچڻ هميشه جيان پنهنجو فرض سمجهيو،
افغانستان مان آمريڪا جي نڪرڻ کان پوءِ اهو سمجهيو پئي ويو ته اتي مڪمل امن امان ٿي ويندو ۽ جيڪي ڪجهه افغانستان آمريڪي جنگ دوران وڃايو آهي، ان جي بحالي ممڪن ٿي ويندي، پر جنهن ملڪ ۾ لاڳيتو 20 سال جنگ هلندي هجي ۽ اها ويڙهه نه رڳو افغانستان پر ان جي پاڙيسري ملڪن کي به متاثر ڪندي هجي، اتي امن جي بحالي ايتري تڪڙي نٿي ٿي سگهي.
اسانجي سولر سسٽم ۾ ڌرتي ئي شايد واحد سيارو آهي جتي زندگي پنهنجي حسن سان مختلف شڪلن ۽ رنگن ۾ موجود آهي ۽ اها ئي انهي گولي جي خاص ڳالھ آهي ته هتي زندگي موجود آهي.
نيويارڪ ٽائيمز جي ھڪ رپورٽ منظر تي آئي آھي. جنھن موجب روس ۾ ٿيل ھڪ خفيه گڏجاڻي ۾ يوڪرين تيTactical Nuclear Attack تي ويچاريو ويو، پر ھن گڏجاڻي ۾ روسي صدر پيوٽن موجود نه ھو.
سنڌ ۾ عام چوڻي آهي ته “جڏهن تڏنهن سنڌڙي توکي قنڌاران جوکو” هي چوڻي مختلف بزرگن جي نالي سان منسوب ٿيل آهي، اصل ۾ ڪنهن جي چيل آهي اهو ڪم اوهان گوگل بادشاهه تي يا ڪنهن داناءَ دانشور کان معلوم ڪري سگهو ٿا، پر آهي سچ.
ملڪ رياستِ پاڪستان جتي ڪيترن ئي سياسي مسئلن کي منهن ڏيئي رهي آهي، اتي هن وقت پاڪستان کي سڀ کان وڏو چئلينج معاشي مسئلا آهن، جيڪي ايترا ته شدت اختيار ڪري ويا آهن، جو عوام پاڻ کي هن وقت بي يارومددگار محسوس ڪري رهيو آهي.
اوچائي تي ٺهيل سڪندر بيگ ميوزم ڏسڻ کانپوءِ جڏهن ڏاڪڻون لهي ٻاهر اچجي ٿو ته ڪافي کنڊر ٿيل عمارتون نظر اچن ٿيون، جيڪي پنهنجي وقت ۾ امير امراءُ، سپاهين جون رهائشون ۽ اسلحه بارود ۽ کاڌ پيت جا گدام هئا.
هتان کان پنهنجي آخري منزل يعني ڪروجا قلعي ڏانهن سفر شروع ٿئي ٿو. ڪروجا قلعو ڪروجا شهر کان تقريبن چار پنج ڪلوميٽر پري آهي پر جبلن جي چاڙهين ۽ ور وراڪن سبب اُتي پهچڻ ۾ تقريبن چوڏنهن پندرنهن منٽ لڳي وڃن ٿا.
خير هاڻي پاڻ البانيا جو ڪجهه وڌيڪ جهان ڏسڻ لاءِ ڇڪيون ٿا پنڌ کي. اِهو پنڌ پنهنجن گوڏن کي ناهي ڪرڻو پر گاڏي جي ڦيٿن کي ڪرڻو آهي، جيڪي ائڪسيليٽر جي حڪمن (Command) جي پوئواري ڪندي اڳتي وڌن ٿا.
وري اُھي ئي رستا، وشال فطرت جا سونھن ڀريا نظارا جيڪي بادلن کان وڌيڪ تيز رفتاري سان اڳيان اچي اکين کان ڏور ٿي ائين اوجھل ٿي وڃن ٿا جيئن سسئي جي نظرن کان پنھون پري ٿي ويو ھو ۽ پوءِ بس ھڪ سسئي ھئي ۽ ٻيا ھئا پھاڙ جيڪي ھن جاڳيا بہ ٿي ۽ ساڻن سور بہ سليا ٿي.